سيد علي صالحي
در كودكي با خواندن كتاب هايِ هزار و يك شب ، پير مرد مهربانِ قصه گويي را در ذهنم تصوير كرده بودم كه اين همه داستان را نوشته است و هرگز تصور نمي كردم روزي اكثر آثار اين پيرِ راوي را بخوانم و به او به عنوان يكي از وزنه هايِ سنگين ادبيات كشورم افتخار كنم.
سيد علي صالحي، بزرگ مردِ عرصه ي ادبياتِ امروز ايران در 1/1/1334 در ايذه ي خوزستان متولد شد و در 5 سالگي به مسجد سليمان رفت. از سن 10 سالگي آغاز به تهيه و ارايه ي روزنامه ديواري «ناقوس» در دبستان كرد. و اولين زمزمه هاي شاعرانه اش نيز از همان زمان آغاز شد. در 16 سالگي اشعار كلاسيك او با حمايت هاي ابوالقاسم حالت و مهدي اخوان ثالث در جرايد محلي به چاپ رسيد و در راديو استان قرائت شد. در 18 سالگي تحصيل را به طور موقت رها كرد و در زمينه تئاتر در اجراي نمايش نامه ي «چشم در برابر چشم» غلام حسين ساعدي با گروه غلامعلي طاهري همكاري كرد. در 19 سالگي ديپلم رياضي گرفت و با حمايت منوچهر آتشي و نصرت رحماني، اشعارش در مطبوعات تهران به چاپ رسيد. در 20 سالگي به خدمت اعزام شد و بعد به علت تمرد به رضائيه تبعيد شد و سپس به مسجد سليمان رفت. شرح حال و آثار او كه در بين سال هاي 1350 تا 1357 اكثرا در مسجد سليمان يا به قول خودش «دورترين تبعيدگاه سياره ي ما» سروده شده در كتاب «از آوازهاي كوليان اهوازي» آمده است. صالحي آن دوران را به 3 بخش تقسيم مي كند. دوره نخست كه دوره وزن و رديف و قافيه بوده و جوشش هاي دست نخورده اوست. دوره دوم دوره «موج ناب» بوده (1353 تا 1356) كه در اين راه با هرمز علي پور، حميد كريم پور، سيروس راد منش، يار محمد اسدپور و با هدايت منوچهر آتشي همراه بوده. دوره سوم كه بريدن از جمع موج ناب و تجربه معنا بوده است در 22 سالگي، جايزه ي فروغ فرخزاد، را در شعر دريافت كرد. در 24 سالگي براي هميشه به تهران رفت و كار شعر و روزنامه نگاري را آغاز كرد و همچنين وارد دانشكده هنرهاي دراماتيك شد و در همان زمان بوده كه خودش مي گويد اولين دفتر شعرش «منظومه ها» را بعد از در به دري هاي بسيار در انتشارات محيط به چاپ رسانده است. كارنامه اوتا امروز (1384) شامل 19 دفتر شعر، دفتر اول مجموعه آثار (انتشارات نگاه)، 7 گزينه شعر، 7 باز سرايي، 7 رمان، 85 شعر و داستان براي كودكان و بيش از 10 كتاب تحقيق، مصاحبه و جنگ است. او كتاب هاي جديدش را اكثرا با همكاري «انتشارات ابتكار نو» كه ققنوس نو زاده ي «انتشارات ابتكار» سال هاي اول انقلاب است، به چاپ مي رساند. همچنين 3 كاست از خوانش اشعار صالحي تهيه شده كه 2 تا از آن ها «نامه ها» و «نشاني ها» را انتشارات دارينوش تهيه و تكثير كرده است و نوار «دعاي زني در راه كه تنها مي رفت» را انتشارات ابتكار نو تهيه و تكثير كرده است. از موارد ديگري كه در كارنامه او ثبت شده است شركت در كنفرانس جهاني شعرا و نويسندگان در كانادا و همچنين شركت در شب شعر و سخنراني در دانشگاه هاي تورنتو، مگ گيل مونترئال و اتاوا در سال 1373 و سخنراني هاي متعدد در مجامع ادبي فرهنگي داخل و خارج از كشور است. وي همچنين از اعضاي كانون نويسندگان ايران، سنگر دفاع از آزادي قلم و انديشه است.
شرح افكار و انديشه هاي او پيرامون شعر را مي توان در كتاب هاي «شعر در هر شرايطي» (چاپ 1382 انتشارات نگيما) و مهرگردون (چاپ 1378 انتشارات تهران) مطالعه كرد. كساني كه با خواندن يكي دو كتاب از او، وي را به رمانتيسيسم متهم مي كنند، بهتر است اين كتاب ها و كتاب هاي ابتكار نو او و هم چنين كتاب شعر آخر او "يوما آنادا" را حتما بخوانند و به ياد بياورند كه صالحي در خيابان هاي عشق ممنوع آن زمان بود كه از عشق دوباره سرود و با درد آشنايمان كرد. و جمله يِ رضا براهني را به ياد بياورند كه مي گويد: "شاعر عاشق انسانيت مضاعف است."
و به امروز بنگرند كه صالحي در خيابان هاي حرف ممنوع با شهامت مي گويد: فاخته بايد بخواند، مهم نيست كه نصفه شب است !
حرف و سخن پيرامون او بسيار است، اما با قطعه اي از شعرهاي خودش اين مقال را پايان مي دهم:
ما در "آرزوي آزادي شما، بسياري عدالت، آينه هاي پاك و لبخند خاص خدا" هميشه مي مانيم.
محمد فلاح نيا
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر